Verschillen tussen tumoren en kanker, ontstaan en gezondheidsrisico’s
Kanker behoort in Duitsland tot de meest voorkomende doodsoorzaken en staat na hart- en vaatziekten op de tweede plaats. Vooral fijnstofdeeltjes vormen een groot gevaar, omdat zij bij tal van industriële processen vrijkomen – bijvoorbeeld bij lasersnijden, lassen of het bewerken van metalen en kunststoffen.
Terwijl fijnstof uit het wegverkeer vooral een thema is voor steden en gemeenten, speelt zich in de industriële productie een heel andere situatie af: hier ontstaat fijnstof direct op de werkplek en heeft het directe gevolgen voor medewerkers, machines en de productieomgeving.
Precies hier komen moderne filter- en afzuigsystemen in beeld. Zij verminderen de deeltjesbelasting doelgericht en leveren zo een belangrijke bijdrage aan de bescherming van mens, milieu en machine.
Tumor: goedaardig of kwaadaardig?
De term tumor betekent letterlijk „zwelling“ of „gezwel“. Hij beschrijft een weefselverandering waarbij cellen groeien op een plaats waar dat normaal gesproken niet hoort. In principe maakt men onderscheid tussen twee vormen:
Goedaardige tumoren
Goedaardige tumoren groeien langzaam, verdringen het omliggende weefsel en blijven duidelijk afgebakend. Zij dringen niet door in gezond weefsel en vormen geen uitzaaiingen.
Kwaadaardige tumoren
Kwaadaardige tumoren groeien daarentegen snel en agressief. Zij vernietigen omliggend weefsel en kunnen zich door het hele lichaam verspreiden.
Bijzonder gevaarlijk zijn metastasen: tumorcellen verplaatsen zich via bloed- of lymfebanen en vormen op andere plaatsen in het lichaam nieuwe gezwellen.
Wat is kanker?
Kanker is altijd een kwaadaardige tumor. Hij ontstaat door foutieve celdelingen die het immuunsysteem niet meer herkent of opruimt. Vaak gaat het om zogenoemde carcinomen, die ontstaan uit epitheelweefsel – bijvoorbeeld longkanker.
Kanker is bijzonder gevaarlijk omdat hij:
-
gezond weefsel vernietigt,
-
zich via metastasen door het hele lichaam kan verspreiden,
-
en vaak pas in een laat stadium wordt ontdekt.
Hoe ontstaat kanker in het lichaam?
Het menselijk lichaam vernieuwt dagelijks miljoenen cellen. Oude cellen sterven af en nieuwe ontstaan via celdeling. Het DNA met zijn genen stuurt dit proces aan.
Ongeveer 20 % van de genen vervult een controlerende functie. Deze zogenoemde bewakingsgenen controleren de celdeling en voorkomen fouten. Ontstaan er toch mutaties – veranderingen in het erfelijk materiaal – en grijpt geen reparatiemechanisme in, dan kan kanker ontstaan.
De situatie wordt vooral kritisch wanneer ook de bewakingsgenen zelf beschadigd raken. In dat geval verliest het lichaam de controle over de celdeling.
Met toenemende leeftijd stijgt het kankerrisico, omdat zich in de loop der jaren steeds meer genetische veranderingen ophopen.
Oorzaken en risicofactoren voor kanker
Kanker ontstaat zelden door één enkele oorzaak. Meestal werken meerdere factoren samen. Naast genetische invloeden spelen omgevings- en arbeidsomstandigheden een beslissende rol – vooral in de industriële productie:
-
Ioniserende straling, bijvoorbeeld bij bepaalde laserprocessen
-
Mutagene chemicaliën die vrijkomen bij het bewerken of reinigen van materialen
-
Fijnstof uit productieprocessen zoals lassen, lasersnijden of slijpen – een van de meest kritische risicofactoren
-
Roken en externe milieu-invloeden, die aanvullend werken maar losstaan van de industriële context
Vooral industrieel fijnstof vormt een groot risico, omdat de deeltjes zeer klein zijn en diep in de luchtwegen kunnen doordringen.
Conclusie: kankerrisico’s door fijnstof in de productie gericht verminderen
Niet elke tumor is kanker – maar elke kanker is een kwaadaardige tumor. Kanker ontstaat wanneer foutieve celdelingen langdurig ongecontroleerd blijven. Industrieel fijnstof verhoogt dit risico aanzienlijk, omdat het diep in de longen doordringt en daar langdurige gezondheidsschade kan veroorzaken.
Ontstaat er in uw productie fijnstof als bijproduct, dan loont het om vroegtijdig actie te ondernemen. Moderne filter- en afzuigsystemen beschermen medewerkers tegen kankerverwekkende deeltjes, ontlasten het milieu en dragen bij aan het behoud van uw machines.
➡️ Neem contact op met onze experts voor een persoonlijk advies – samen vinden we de juiste oplossing voor schone en veilige lucht in uw productieomgeving.
Bronnen
-
Kankerinformatiedienst, DKFZ: Wat is kanker, wat is een tumor en wat zijn metastasen?
-
Kankerinformatiedienst, DKFZ: Hoe ontstaat kanker?
